استفاده از ظروف یک بار مصرف در بین افراد جامعه بسیار رایج شده است.
یکی از این ظروف که امروزه زیاد مورد استفاده قرار می گیرد، لیوان های از جنس کاغذ یا فوم است که در این مطلب به بررسی مزایا و معایب آنها می پردازیم.
لیوان های یک بار مصرف فومی
قسمت مهمی از لیوان های فومی از موادی به نام پلی استایرن تشکیل شده است.
پلی استایرن نوعی پلاستیک است که از نفت سبک به وجود می آید و از لحاظ شکل ظاهری بسیار شبیه اسفنج می باشد.
یکی از خواص اصلی پلی استایرن، عایق بودن آن می باشد که به حفظ گرمای نوشیدنی داغ کمک می کند. همچنین سبب می شود تا داغی نوشیدنی به بیرون لیوان نرسد و دست فرد را نسوزاند.
لیوان های یک بار مصرف کاغذی
در لیوان های کاغذی، لایه درونی که با نوشیدنی در تماس است، توسط پلی اتیلن و یا پوششی موممانند پوشیده شده است تا از نفوذ مایع به خارج از لیوان جلوگیری کند.
لیوان های کاغذی خاصیت عایق بودن لیوان های فومی را ندارند و به راحتی سرما یا گرمای نوشیدنی داخل لیوان به دست فرد می رسد و نوشیدنی داغ سرد می شود.
مقایسه لیوان های کاغذی و فومی
1- قابلیت بازیافت و تجزیه پذیری
بسیاری از لیوان های کاغذی که برای مصرف نوشیدنی های گرم مورد استفاده قرار می گیرند، قابل بازیافت نیستند.
باید اذعان کرد که لیوان های فومی هم تجزیه پذیر نیستند و مدت زمان زیادی، بدون تغییر در محیط زیست باقی می مانند.
اما به دلیل اینکه هزینه تولید لیوان های کاغذی و تهیه دستگاه لیوان کاغذی حدود دو و نیم برابر لیوان های فومی است، لیوان های فومی ارجحیت دارند.
2- عایق بودن
لیوان های فومی در مقایسه با لیوان های کاغذی خاصیت عایق بودنشان بیشتر است. لذا با گرفتن لیوان کاغذی حاوی نوشیدنی داغ، دست می سوزد و زودتر هم سرد می شود.
بهترین ظروف برای نگهداری مایعات و غذاهای داغ، ظروف شیشه ای هستند که موادشیمیایی مضر را وارد غذا نمی کنند و منجر به بروز سرطان نمی شوند
3- سازگاری با محیط زیست
اگر بخواهیم سازگاری با محیط زیست را بین لیوان های کاغذی و لیوان های فومی مقایسه کنیم، باید بگوییم که بر خلاف تصور همگان، لیوان های فومی در اولویت قرار دارند.
اگر چه لیوان های کاغذی قابل بازیافت هستند، اما معمولا حدود 20 سال طول می کشد تا در طبیعت تجزیه شوند.
این مدت زمان طولانی به دلیل پوشش مومی شکل درون لیوان های کاغذی شکل است .
4- از لحاظ صرفه اقتصادی و هزینه مصرفی
تولید لیوان کاغذی بیشتر از لیوان های فومی به ماده خام نیاز دارد که تهیه این ماده خام، سال ها به طول انجامد و بسیار انرژی بر و پر هزینه می باشد.
برای تولید لیوان های کاغذی در مقایسه با لیوان های فومی، 12 برابر آب و 36 برابر برق بیشتری مصرف می شود.
ساختمان و طرز کار ترموستات گازی به شرح زیر می باشد:
قسمت های ترموستات گازی: 1- بدنه 2- فانوسک ، لوله بلو و لوله مویی 3- اهرم 4- پلاتین های اتصال 5- پیچ تنظیم 6- ولوم
اصول کار ترموستات گازی این گونه است که درون فانوسک و لوله بلو مقداری گاز حساس از نوع اتر یا جیوه وجود دارد.
با حرکت ولوم در جهت عقربه های ساعت اهرم به پلاتین ها فشار وارد نموده و به یکدیگر متصل شده واز آن جا که المنت از قبل نول دارد، روشن می شود (با رسیدن فاز از ترموستات ). المنت شروع به تولید حرارت نموده و لوله بلو نیز که با فاصله ناچیزی از آن قرارگرفته متوجه حرارت ایجاد شده می شود. با گرم شدن لوله بلو ،گاز درون آن منبسط شده و به حرکت در می آید.این گاز تحریک شده وارد ترموستات شده و آن را منبسط می کند.
در صورتیکه حرارت تولید شده در المنت به آن حدی باشد که بتواند گاز سیستم فانوسک لوله بلو را به مقداری تحریک نماید که فانوسک به اندازه لازم منبسط شود به پلاتین ها فشار آمده و این فشار بر اهرم که جهتی مخالف این فشار را دارد غلبه نموده و ارتباط آن ها قطع می شود.
با قطع ارتباط پلاتین ها برق المنت قطع شده و دمای آب پس از مدتی کاهش می یابد با کاهش دمای آب ، گاز منبسط شده نیز سرد شده و حجمش کاهش یافته و منجر به آن می شود که فانوسک نیز کوچک تر شود.
یک فنر ارتباط پلاتین ها را مجددا” ایجاد می کند و همین موارد عینا” تکرار خواهد شد. به وسیله ولوم که به اهرم متصل است می توان میزان لازم انبساط فانوسک را تنظیم نمود.
همانگونه که می دانید انبساط فانوسک مستلزم ایجاد حرارت المنت است از اینرو تنظیم ولوم در واقع تنظیم دمای آب است.
به کمک پیچ تنظیم می توان مدت استراحت ترموستات را به هنگام قطع خودکار در دیگ بخار ،کاهش یا افزایش داد.
برای تست این فانوسک ها کافیست کنتاکت ها را به یکدیگر متصل نموده و به توسط حرارت لوله بلو را گرم می کنیم.
پس از مدت اندکی می بایست صدای قطع شدن کنتاکت ها به گوش رسد. این آزمایش در مورد صحت مدار اتوماتیک ترموستات انجام می شود.خود کلید ترموستات را می توان به توسط اهم متر تست نمود.
رابط های اهم متر را به کنتاکت های ترموستات متصل و کلید را قطع و وصل می کنیم.با قطع کلید عقربه مقدار صفر را نشان می دهد. رنج اهم متر می بایست R*1 انتخاب می شود.
در صورت بروز هرگونه سوراخ یا حفره ای در لوله بلو یا لوله مویی(که رابطه بین بلو و فانوسک است) یا فانوسک،گاز اتر یا جیوه خارج شده و ترموستات عمل اتومات را انجام نمی دهد. از اینرو لازمست در فواصل زمانی معین ترموستات کنترل شود.ترموستات معیوب می بایست بلافاصله تعویض شود.
6-لامپ خبر- ولتاژ کاری این لامپ ها 220 ولت است واز آن ها به منظور مشخص شدن عملکرد المنت استفاده می کنند. به همین جهت با المنت به صورت موازی بسته می شود.
7- سیم های رابط و عایق نسوز – حد اقل مقطع سیم در آب گرمکن می بایست 5/1 باشد . زیرا جریان مصرفی آب گرمکن زیاد است. در انتخاب دوشاخه نیز به جریان مصرفی آب گرمکن توجه می شود. در منازلی که خطوط به صورت جداگانه حفاظت می شوند و همچنین در کلیه منازل بهتر است برای آب گرمکن برقی ، یک خط مستقل از ورودی برق منزل کشیده شود و این خط با یک فیوز (حداقل) 15 آمپری حفاظت شود. در جعبه ترمینال آب گرمکن سیم ها درون عایق نسوز (وارنیش) قرار می گیرد تا در برابر حرارت از استحکام م پایداری بیشتری برخوردار شوند.
8 ترمینال چینی- در مدار الکتریکی آب گرمکن از ترمینال چینی جهت تقسیم و ایجاد مسیر های فرعی استفاده می شود.
ترمینال اتصالاتی مطمئن و عایق از بدنه را به وجود می آورد و جنس چینی ترمینال سبب می شود در برابر حرارت در دیگ آبگرم بسیار پایدار باشد.
9 شیر اطمینان- شیر اطمینان یا شیر رها کننده بطور اتوماتیک وظیفه دارد در برابر فشار یا درجه حرارت یا هر دوی آن ها آبگرمکن را کنترل نموده تا از ترکیدن و انفجار آبگرمکن جلوگیری نماید.این شیرها از یک طرف به مخزن آبگرمکن متصل شده و از طرف دیگر به لوله ای که سر آن آزاد است راه دارد (لوله سر ریز). برای تست کردن شیر اطمینان باید اهرم شیر را کمی بالا کشیده در صورتی که از لوله سر ریز مقداری آب خارج شود و بعد از آزاد کردن اهرم آب قطع گردید،دلیل بر صحت کار شیر می باشد.
در صنعت ساختمانسازی مصالح فلزی فراوانی به کار میروند که هرکدام از آنها مدلها و انواع متنوع و کاربری مناسب خود را دارد.
یکی از این مصالح فلزی که در ساختمانسازی کاربردهای متنوعی دارد پروفیل است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
پروفیل به طور کلی در دو نوع ساختمانی و صنعتی وجود دارد.
پروفیلهای ساختمانی به آن دسته از پروفیلهایی اطلاق میشود که در صنعت ساختمان سازی کاربرد دارند مانند در و پنجرههای آلومینیومی و...
در حالی که پروفیلهای صنعتی به آن دسته از محصولاتی اطلاق میشود که در صنایع مختلف همچون خودروسازی، نظامی و... به عنوان قطعات و قوطی و متعلقات صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند.
در مقاطع صنعتی توجه به ویژگیهای مکانیکی و الکتریکی از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و در این راستا دانش فنی و تجربه کاری و امکانات تولیدی در جایگاه ویژهای قرار میگیرند به طوری که امکان تولید قطعات خاص با ویژگیهای مشخص برای هر تولیدکننده پروفیل ساختمانی وجود نخواهد داشت.
اما پروفیل ساختمانی هم انواعی دارد؛
نوع اول پروفیل نورد گرم است که از نورد گرم شمش فولادی ساخته میشود و قوطی شکل است.
دومین نوع پروفیل نورد سرد است که از شکل دادن ورقهای فولادی از طریق خم کردن و پرس تولید میشود و ناودانی شکل است
و سومین نوع پروفیل مرکب است که از اتصال چند پروفیل سرد و گرم به وجود میآید.
پروفیلهای نورد سرد تنها مناسب کارهای سبک ساختمانی هستند مانند ناودانی ها، تیرهای تکیه گاهی سقف کاذب و چارچوب درهای ساختمان.
در اتصالات جوشی، کیفیت جوش و بازده آن بستگی به مهارت و توانائی جوشکار، تناسب و کارایی مناسب دستگاه جوش و تجهیزات مربوطه و میزان رعایت اصول و قوانین جوشکاری دارد.
جوشکاری لوله و اتصالات پلی اتیلن اصولا به روش لب به لب با صفحه داغ (Butt fusion) انجام میشود و در این روش :
- ابتدا لوله در دو فک دستگاه جوش (ثابت و متحرک) گذاشته می شود و پس از تنظیمات لازم، قالب ها بسته می شوند.
دستگاه جوش پلی اتیلن
صفحه رنده مابین دو لولـه قرار می گیرد و لبه لوله ها را کاملاً صاف و تمیز می نماید و پس از آن برداشته می شود.
صفحه داغ را که دمای ان به حد مجاز رسیده است (210-220 درجه سانتیگراد) مابین لوله قرار داده و دو سر لوله ها به آن چسبانده می شوند و فشار طبق دستور عمل های دستگاه جوش، بالا برده می شود
تا در محل تماس لوله ها با صفحه داغ؛ برآمدگی مدور و یکنواختی با اندازه معین ایجاد گردد.
در ادامه مرحله فوق، از میزان فشار کاسته می شود و لایه های داخلی در محل اتصال کاملاً ذوب می گردند.
- قسمت متحرک دستگاه جوش، به عقب رانده میشود و صفحه داغ بصورتی جدا می شود که هیچ آسیبی به سطوح ذوب شده وارد نیاید.
- دو سر لوله، به سرعت به همدیگر چسبانده شده و فشار بتدریج، افزایش مییابد و تا خنک شدن محل جوش، ثابت نگاه داشته می شود.
- مدت زمان خنک شدن در مرحله فوق، بستگی به ضخامت لوله ها دارد. در طی این زمان، محل اتصال نباید تحت تنش یا فشار غیر مجاز قرار بگیرد.
- لبه جوش در محل اتصال باید بصورت یک برآمدگی دو تکه باشد. تشکیل این برآمدگی، نشان دهنده آن است که جوشکاری بصورت یکنواخت انجام شده است .
جهت جوش لوله های تحت فشارآبرسانی وفاضلابی ازسایز 200 میلیمتر الی 500 میلیمتر
این دستگاه جوش پلی اتیلن شامل:
1- شاسی اصلی دستگاه با کلمپ های مربوطه تاسایز 500 میلیمتر
2- یونیت هیدرولیک دستگاه با الکتروموتور ( 2 اسب ) و پمپ هیدرولیک
3- صفحه رنده با الکترو موتور وگیربکس 1500 وات
4- صفحه داغ تمام تفلون نچسب با المنت های 4000 وات
جهت جوش لوله های پلی اتیلن تحت فشار آبرسانی و فاضلابی از سایز 90 میلیمتر الی 250 میلیمتر این دستگاه شامل:
1- شاسی اصلی دستگاه با کلمپ های مربوطه تا سایز 250 میلیمتر
2- یونیت هیدرولیک با توان الکتروموتور
3- صفحه رنده دارای دریل با توان 660 وات
4- صفحه داغ تمام تفلون نچسب با المنت های با قدرت 1500 وات
متعلقات دستگاه
رنده دو طرفه الکتریکی با دریل 600 وات و بلبرینگهای خطی
هیتر برقی با المنت های اصلی وتوان 1000 وات
جعبه فنری جهت نگهداری آدابتورها ازسایز 50 الی 160 میلیمتر
این دستگاه باداشتن کلمپ های چدن نشکن ،براساس آخرین طرحهای موجود دنیا طراحی وساخته شده وبا دارا بودن فنراستاندارد و قطعات بلبرینگی اصلی ،باسرعت و دقت عمل زیاد جوشکاری لوله های فاضلابی سه راه 45 ،سه راه 90 و زانوهای پلی اتیلنی را از سایز50 الی 160 میلیمترانجام می دهد.
ساختمان آبگرمکن برقی شبیه آب گرمکن گازسوز مخزنی و نفتی می باشد با این تفاوت که قسمت گرمکن آن را ( مثل سماور برقی ) المان های حرارتی که توسط جریان الکتریکی گرم می شود تشکیل می دهد.
مزیت آب گرمکن برقی نسبت به انواع نفتی و گازسوز عدم تولید گاز های سمی نظیر انیدریدکربنیک می باشد. و علت عدم استقبال از این وسیله در کشور ما مصرف زیاد انرژی الکتریکی آن است که از نظر اقتصادی نسبت به سوخت های فسیلی مقرون به صرفه نیست.
با این وصف می توان با سرویس مداوم یعنی رسوب زدایی از روی المنت، مصرف انرژی آن را با دستگاه های انرژی بخار گستر کاهش داد.
ساختمان و اجزاء آب گرمکن برقی :
1- مخزن (دیگ اصلی ) 2- بدنه 3- المنت 4- ترموستات 5- لامپ خبر 6-سیم های رابط و عایق نسوز 7- ترمینال چینی 8- شیر اطمینان
1- مخزن – با ظرفیت های مختلف ساخته شده و جنس آن عموما” از ورق های مقاوم فلزی همراه با لعاب کاری است . از آن جا که آب درون دیگ اصلی قرار می گیرد بنابر این جایگاه المنت و قسمتی از ترموستات (لوله بلو ) نیز در آن تعبیه شده است. از دیگ اصلی معمولا” سه لوله خارج می شود .
لوله آب سرد ، لوله آب گرم و لوله تخلیه آب مخزن در مواقع ضروری. که همیشه لوله آب گرم در بالا و ورودی آب سرد در پایین مخزن قرار دارد .
برای آن که آب گرم از ورودی آب سرد خارج نشود در سر راه ورودی از یک شیر یک طرفه استفاده می شود .
2- بدنه – از ورق فولاد تهیه می شود و برای استحکام و زیبایی آن را به روش های گوناگون رنگ آمیزی می کنند.
روی بدنه محل هایی برای لوله ورودی وخروجی و همچنین جعبه اتصلات و دما سنج پیش بینی شده است.
3- المنت (هیتر )- المان گرم کننده در این المنت ها از جنس کرم نیکل یا کرم آلومینیوم است که درون پودر چینی یا خاک سرامیک قرار گرفته و برای محافظت در برابر رطوبت آن را درون یک محفظه فولادی جای می دهند.
از آن جا که چینی و سرامیک از قدرت عایق بالایی برخور دارند المنت با بدنه به هیچ وجه ارتباطی نداشته و در صورت مشاهده هر گونه اتصال بدنه بین آن دو بلافاصله باید المنت تعویض شود.
در المنت های جدید و در دیگ بخار یک لوله تو خالی وجود دارد که محل قرار گیری لوله بلوی ترموستات است . و در آب گرمکن های قدیمی این محل بالای المنت تعبیه می شد اما در المنت های جدید نزدیک بودن جایگاه آن (لوله بلو ) به المنت حساسیت کار ترموستات را افزایش خواهد داد.
4- ترموستات گازی- وظیفه ترموستات کنترل اتوماتیک حرارت است . در سماور برقی از ترموستات بی متالی استفاده می شود ولی در آب گرمکن ها از ترموستات های گازی .